ورود و عضویت
0
هیچ محصولی در سبدخرید نیست.
×

خواص زرشک و پاکسازی کبد و کیسه صفرا

هفت مغز
۰۵ آبان ۱۳۹۹
خواص زرشک

خواص زرشک

پژوهش‌های جدید خواص زرشک را که قرن‌ها به‌عنوان درمان‌کننده‌ای طبیعی شناخته می‌شد تائید می‌کنند. زرشک دارای طیف شگفت‌انگیزی از خواص مهم برای سلامتی بدن انسان است.

این گیاه حاوی بربرین ۲۵۰۰ سال است که به خاطر خواص بی‌نظیرش برای سلامتی انسان استفاده می‌شود. بربرین شامل بافت‌های زنده‌ای است که از گیاهان متعدد و متفاوتی ازجمله گروهی از بوته‌ها موسوم به بربرین استخراج می‌شود. زرشک و گلدن سیل (گیاهی با قدمت زیاد در طب سنتی) معمولاً برای اهداف درمانی مشابه که به خاطر وجود بربرین در آن‌ها است استفاده می‌شود.

ولی چرا بربرین این‌قدر اهمیت دارد؟ زیرا نشان داده‌شده که از رشد باکتری‌ها جلوگیری و التهاب را کاهش می‌دهد و ازآنجایی‌که التهاب ریشه بسیاری از بیماری‌های مزمن است، بنابراین تأثیر بسزایی در سلامتی انسان دارد. (۱) (۲)

درمجموع عصاره زرشک حاوی اثرات مفیدی روی سیستم قلبی-عروقی و اعصاب است. همچنین مطالعات نشان می‌دهند که زرشک حاوی مقادیر زیاد آنتی‌اکسیدان بوده و بنابراین به جلوگیری از انواع سرطان کمک می‌نماید. (۳) (۴)

زرشک چیست؟

زرشک میوه درختچه‌ای تیغ‌دار به طول ۱ تا ۵ متر است. چوب آن به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است. برگ‌های آن بیضی‌شکل با دندانه‌های اره‌ای و میوه‌اش قرمزرنگ، بیضوی شکل و ترش‌مزه است.  درختچه زرشک بومی اروپا، شمال آفریقا، خاورمیانه و آسیای مرکزی است. زرشک منبع فوق‌العاده ویتامین C بوده و طعم تندوتیزی دارد. برخی گونه‌های انگور اورگون که هم‌خانواده زرشک است، گاهی اوقات زرشک نامیده می‌شود.

جالب است بدانید ریشه، پوست و میوه‌های این درختچه مصرف دارویی دارند.

میوه، ساقه و پوست ریشه زرشک حاوی آلکالوئیدها که برجسته‌ترینشان بربرین‌ها هستند است. بربرین به‌عنوان یک نمک آلکالوئیدی است که در بسیاری از گیاهان ازجمله انگور آرگون، زرشک و زردچوبه یافت می‌شود. مطالعات آزمایشگاهی در حیوانات نشان می‌دهند که بربرین دارای اثرات ضد تشنج، ضد میکروبی، ضدالتهابی، ضد فشارخون و آرام‌بخش است. یکی دیگر از گیاهان ضد التهاب زنجبیل است. شما می‌توانید خواص این گیاه بی‌نظیر را در اینجا مطالعه کنید.

همچنین نشان داده‌شده که بربرین دارای اثرات مثبتی روی سیستم ایمنی بدن بوده و به آن برای مبارزه با بسیاری از آلودگی‌ها و بیماری‌ها کمک می‌کند.

علاوه بر بربرین و ویتامین C، زرشک حاوی ویتامین B، کاروتنوئیدها، بتاکاروتن، لوتئین و زاکزانتین، کروم، کبالت و روی نیز است. (۵) (۶) (۷)

انواع مختلف زرشک

زرشک دارای تنوع بالایی است و انواع مختلفی دارد. انواع مختلف آن عبارت‌اند از زرشک ژاپنی، زرشک همیشه‌سبز، زرشک زرد، زرشک کوتاه قرمز تیره، زرشک فشفشه‌ای نارنجی و زرشک کنکورد.

بسیاری از مردم دوست دارند که از درخت زرشک ژاپنی برای چشم‌انداز زیبای منازلشان استفاده کنند؛ زیرا این گیاه دارای برگ‌های قرمز مایل به نارنجی و میوه‌ای قرمزرنگ بوده و بیننده را مجذوب خود می‌کند. بااین‌حال توجه کنید که این‌گونه گیاهی گونه‌ای مهاجم بوده و ممکن است به اکوسیستم منطقه آسیب وارد نماید. (۸)

آیا گونه غیرتهاجمی درخت زرشک نیز وجود دارد؟ سانجوی تودو (Sunjoy Todo) گونه‌ای زرشک بدون هسته است که توسط دکتر تام رنی (Tom Ranney) از دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی (North Carolina State University) تهیه‌شده است. (۹)

این‌گونه جدید، از زرشک ژاپنی کوتاه‌تر و دارای شاخ و برگی بنفش‌رنگ و گل‌های زرد مایل به نارنجی بوده و میوه آن نیز بدون هسته است.

ارزش غذایی زرشک

  • ۸۹ کالری
  • ۱ گرم پروتئین
  • ۱ گرم چربی
  • ۱۸ گرم کربوهیدرات
  • ۳ گرم فیبر
  • ۲۱۳ درصد نیاز روزانه ویتامین C
  • ۱۵ درصد نیاز روزانه آهن

همان‌طور که مشخص است ۱۴ گرم زرشک نیاز روزانه بدن به ویتامین C را به‌طور کامل برطرف می‌کند.

خواص زرشک

خواص زرشک و مبارزه با آلودگی

یکی از خواص زرشک وجود بربرین در آن است. پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهند که بربرین (berberine) که از محتویات زرشک است توانایی قابل‌توجه ضد میکروبی و ضد قارچی دارد. بربرین با محدود کردن توانایی باکتری‌ها برای چسبیدن به سلول‌های انسان به حفاظت از بدن در برابر بسیاری از آلودگی‌های باکتریایی کمک می‌کند. (۱۰)

بربرین برای از بین بردن طیف وسیعی از التهاب و آلودگی در بدن استفاده می‌شود. بربرین به مثانه، مجاری ادرار و دستگاه گوارش کمک می‌کند. بربرین همچنین به تسکین بیماری‌های شایع دستگاه تنفسی ازجمله گلودرد، احتقان بینی، سینوزیت و برونشیت کمک می‌کند. بعلاوه زرشک می‌تواند منجر به بهبود آلودگی کاندیدا شود. (۱۱) (۱۲)

خواص زرشک و کمک به دستگاه گوارش

بربرین روی عضلات صاف روده اثر مثبت داشته و سبب بهبود هضم و کاهش درد دستگاه گوارش می‌شود. حتی بربرین یک درمان مؤثر برای اسهال به‌حساب می‌آید. این اثر مثبت روی هر دو نوع اسهال گذرا و اسهال ناشی از غذاهای مسموم مؤثر است. (۱۳)

تعداد کمی مطالعه نشان داده‌اند که بربرین مشکلات گوارشی را سریع‌تر از آنتی‌بیوتیک‌ها بهبود می‌بخشد و این به‌احتمال‌زیاد به خاطر خاصیت اسیدی ناچیز آن است. مطالعاتی مانند آنچه در ژورنال بیماری‌های واگیردار منتشرشده نشان می‌دهند که بربرین اسهال باکتریایی را بدون هیچ اثر جانبی از بین می‌برد. (۱۴)

خواص زرشک و جلوگیری و کمک به بهبود دیابت

یکی دیگر از خواص زرشک خاصیت ضد دیابتی آن است. اثبات این‌که زرشک اثر مثبتی روی قند خون دارد آن را به انتخاب بی‌نظیری برای جلوگیری و بهبود بیماری دیابت تبدیل کرده است.

مطالعه‌ای روی مقایسه مصرف ۵۰۰ میلی‌گرم بربرین (دو تا سه بار در روز و به مدت ۳ ماه) با مصرف داروی معمول برای کنترل دیابت، متفورمین، انجام‌شده است. بربرین قادر به کنترل قند خون و سوخت‌وساز چربی به همان میزان متفورمین بود. به همین دلیل پژوهشگران بربرین را به‌عنوان یک عامل هیپوگلیسمیک خوراکی قوی توصیف می‌کنند. (۱۵)

همچنین مطالعات دیگر نشان می‌دهند که بربرین سوخت‌وساز قند و چربی را بهبود می‌دهد. پژوهش منتشرشده‌ای در Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine نشان می‌دهد که بربرین می‌تواند حساسیت به انسولین را با تنظیم ترشح آدیپوکین بهبود بخشد. (۱۶)

نشان داده‌شده که آدیپوکین‌ها واسطه التهاب و مقاومت به انسولین هستند.

خواص زرشک و بهبود سلامتی قلب

وقتی به سلامت قلب می‌رسیم پای بسیاری از خواص درمانی زرشک به آن باز می‌شود. این خواص زرشک شامل اثربخشی در بهبود فشارخون، بیماری ایسکمیک قلبی (بیماری‌های ناشی از کاهش خون‌رسانی به عضله قلب)، آریتمی قلبی (ریتم غیرطبیعی قلب) و کاردیومیوپاتی (گروه متفاوتی از بیماری‌های عضله قلب) می‌شود. (۱۷)

فیبریلاسیون دهلیزی، بی‌نظمی در ضربان قلب است که اغلب سبب افزایش ضربان قلب شده و منجر به ضعف جریان خون می‌شود. فیبریلاسیون دهلیزی هنگامی رخ می‌دهد که در دهلیزها موج الکتریکی تحریک جهت مشخصی نداشته باشد؛ یعنی سلول‌های عضلانی دهلیز به‌صورت نامنظم تحریک و درنتیجه منقبض می‌شوند. نشان داده‌شده است که معالجات جایگزین شامل یوگا، طب سوزنی و افزودن گیاهان دارویی نظیر زرشک در درمان فیبریلاسیون دهلیزی خیلی مؤثر هستند.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ نشان داده است که بربرین فعال آلکالوئید زرشک یک عمل بیوشیمیایی را در قلب فعال می‌کند که سبب بهبود فیبریلاسیون دهلیزی می‌شود. این مطالعه نتیجه‌گیری می‌کند که بربرین به‌عنوان یک ماده ضد آریتمیک کلاس IA یا III عمل می‌کند، اما فواید بربرین در فیبریلاسیون دهلیزی به‌طور سیستماتیک در آزمایش‌های بالینی انسان موردمطالعه قرار نگرفته است؛ بنابراین پذیرش آن به‌عنوان یک اصل در درمان فیبریلاسیون دهلیزی محدود باقی‌مانده است. (۱۸)

همچنین نشان داده‌شده که زرشک غلظت کلسترول و تری گلیسیریدها را کاهش می‌دهد و این برای سلامت قلب و به‌صورت کلی تندرستی بسیار خوب است. (۱۹)

خواص زرشک و جلوگیری از سندرم متابولیک

یکی دیگر از فواید زرشک سندرم جلوگیری از سندرم متابولیک است. متابولیک نوعی اختلال متابولیک است که شامل ترکیبی از حداقل سه مشکل زیر است؛ چاقی شکم، قند خون بالا، سطح بالای تری گلیسیرید، فشارخون بالا یا کلسترول HDL پایین. (۲۰)

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۴ در ایران انجام شد که هدف آن کشف اثر افزودن زرشک، میوه‌ای غنی از آنتی‌اکسیدان، روی تعادل پروکسی اکسیدان و آنتی‌اکسیدان (PAB) در بیماران مبتلابه سندرم متابولیک بود. PAB میزان عواملی است که تنش اکسداتیو را تقویت و کنترل می‌کند. همچنین PAB می‌تواند با عوامل خطرناک بیماری‌های عروق کرونر قلب در ارتباط باشد. (۲۱)

تنش اکسیداتیو چیست؟ اساساً تنش اکسیداتیو یک عدم تعادل بین تولید رادیکال‌های آزاد و توانایی بدن برای خنثی کردن یا سم‌زدایی اثرات آسیب‌زای آن‌ها از طریق خنثی‌سازی توسط آنتی‌اکسیدان‌ها است؛ بنابراین تنش اکسیداتیو کمتر (PAB کمتر) بهتر است.

در این پژوهش خاص جمعاً ۱۰۶ نفر مبتلابه سندروم متابولیک به‌طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه روزانه و برای مدت شش هفته سه کپسول حاوی زرشک و گروه دیگر سه کپسول دارونما دریافت کردند.

کاهش قابل‌توجهی در PAB آن دسته که کپسول‌های حاوی زرشک دریافت کرده بودند مشاهده شد. درحالی‌که در دسته دوم هیچ تغییر قابل‌توجهی در این پارامتر دیده نشد.

یافته‌ها از این حکایت داشت که مکمل زرشک (۶۰۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۶ هفته) با جلوگیری از تنش اکسیداتیو سیستمی مرتبط بود. برای کسانی که از سندرم متابولیک رنج می‌برند استفاده از مکمل این گیاه می‌تواند به کاهش بار استرس اکسیداتیو منجر شود. این راه‌حل کلیدی مبارزه با سندرم متابولیک و همه عوارض ناشی از آن است.

خواص زرشک و پاکسازی کبد و کیسه صفرا

پاکسازی کبد و کیسه صفرا یکی دیگر از مهمترین فواید زرشک به حساب می‌آید. کبد خون را سم‌زدایی می‌کند، صفرای موردنیاز برای هضم چربی را تولید می‌نماید، هورمون‌ها را تجزیه کرده و ویتامین‌ها، مواد معدنی و آهن موردنیاز بدن را در خود ذخیره می‌کند.

کار اصلی کیسه صفرا چیست؟ وظیفه اصلی این کیسه نگه‌داری مایع زردرنگ صفرا است. این مایع به هنگام ورود مواد غذایی به معده از کبد ترشح می‌شود. مایع صفرا به هضم مواد غذایی چرب در بدن کمک می‌کند. (۲۲)

زرشک ترشح مایع صفرا را بهبود می‌دهد. به خاطر اثر زرشک بر بهبود ترشح مایع صفرا این میوه برای سلامت کبد و کیسه صفرا عالی به‌حساب آمده و منجر به کاهش کلسترول بد (LDL) می‌شود.

ترشح مایع صفرا در بدن می‌تواند توسط عوامل مختلفی نظیر رژیم غذایی نامناسب مختل شود. توانایی بربرین برای کمک به ترشح مایع صفرا قابل‌توجه است؛ زیرا تقریباً کلسترول به‌طور انحصاری از طریق مایع صفرا دفع می‌شود.

میزان و روش مصرف زرشک

در ابتدا آمریکاییان بومی به مهاجران ارزش غذایی زرشک به‌عنوان یک گیاه دارویی را آموزش دادند. مصریان باستان از ترکیب زرشک و دانه رازیانه برای جلوگیری از طاعون استفاده می‌کردند. در هند نیز از آن برای درمان اسهال استفاده می‌شد.

طب گیاهی در اروپا از آن برای درمان مشکلات کیسه صفرا و کبد استفاده کرده است. در روسیه نیز از آن برای درمان التهاب، فشارخون بالا و خونریزی غیرعادی رحم استفاده‌شده است.

بر اساس یک مقاله علمی منتشرشده در سال ۲۰۱۹ ترکیبات زرشک «اثر قدرتمندی روی سلامت انسان دارند و می‌توانند به‌عنوان مسکن استفاده شوند؛ به‌علاوه برای از بین بردن تب، اسهال و استفراغ می‌توان از آن استفاده کرد. همچنین زرشک برای درمان مشکلات کبدی، عروقی و جلوگیری از بسیاری بیماری‌ها مفید است». (۲۳)

زرشک به‌صورت کپسول، عصاره، تنتور و همچنین به شکل پماد موضعی موجود است. شاید بپرسید تنتور چیست؟ ‏تنتور یک گیاه با خیساندن خشک‌شده آن گیاه یا گیاه تازه در محلول حاوی ۲۵ درصد الکل سفید و آب تهیه می‌شود. برای تهیه تنتور از تمام بخش‌های یک گیاه می‌توان استفاده کرد.

از ریشه‌های خشک‌شده زرشک می‌توان در چای استفاده نمود. عصاره زرشک نیز به‌طور استاندارد حاوی ۸ تا ۱۲ درصد آلکالوئید (بربرین) است.

در حال حاضر اطلاعات علمی کافی برای تعیین دز مصرف زرشک وجود ندارد. در مورد کودکان، زرشک تنها باید تحت نظر متخصص استفاده شود. برای بزرگ‌سالان نیز به‌طور سنتی یک دز ۲ گرمی ۳ بار در روز یا معادل آن در اشکال دیگر پیشنهاد می‌شود. (۲۴)

برای درمان مشکلات پوستی مانند پسوریازیس کرم ۱۰ درصدی زرشک روزانه سه بار روی پوست به‌صورت موضعی مالیده می‌شود. پسوریازیس بیماری پوستی مزمن خود ایمن است. این بیماری هنگامی رخ می‌دهد که دستگاه ایمنی بدن سیگنال‌های اشتباهی می‌فرستد. این سیگنال‌ها باعث افزایش سرعت چرخهٔ رشد سلول‌های پوست می‌شود؛ یعنی افزایش بیش‌ازحد سلول‌های پوستی از میزان از بین رفتن آن‌ها.

استفاده از این روش برای مدت طولانی (بیش از یک هفته) بدون مشورت با پزشک پیشنهاد نمی‌شود.

در ایران زرشک همراه با زعفران یا بدون آن در بسیاری از غذاها برای طعم و زیبایی‌اش استفاده می‌شود. از زرشک پلو با مرغ تا کوکو سبزی! شما می‌توانید زرشک را از اینجا و زعفران سحرخیز را از اینجا تهیه کنید.

خطرات و اثرات جانبی مصرف زرشک

کسانی که زرشک را به مقدار مناسب استفاده می‌کنند هیچ اثر جانبی در خصوص مصرف آن گزارش نکرده‌اند. بااین‌حال مصرف زیاد زرشک ممکن است مشکلاتی نظیر تهوع، استفراغ، اسهال، سرگیجه، غش، خونریزی بینی، کاهش فشارخون، کاهش ضربان قلب و کاهش تعداد تنفس را ایجاد کند.

مصرف زرشک در کودکان خیلی کوچک توصیه نمی‌شود. در نوزادان می‌تواند منجر به اختلالات کبدی شده و زردی را بدتر کند.

شاید بپرسید که مصرف زرشک در زنان باردار و زنان شیرده مجاز است؟ پاسخ این است؛ خیر؛ زیرا ممکن است مصرف زرشک منجر به انقباض رحم و سقط‌جنین شود. همچنین مادران شیرده نیز نباید از زرشک استفاده کنند زیرا بربرین می‌تواند از این راه به نوزاد منتقل شود.

زرشک همراه با چه داروهایی نباید مصرف شود؟ زرشک را نباید هم‌زمان با داروی سیکلوسپورین مصرف کرد. داروی سیکلوسپورین برای جلوگیری از پس زدن پیوند برای بیماران پیوندی استفاده می‌شود. سایر داروهایی که ممکن است مصرف زرشک همراه با آن‌ها منجر به اثر منفی روی سلامت بدن شود شامل داروهایی مانند لوواستاتین (Mevacor)، کلاریترومایسین (Biaxin)، ایندیناویر (Crixivan)، سیلدنافیل (Viagra) و تریازولام (Halcion) است. (۲۵)

همچنین باید قبل از مصرف زرشک همراه با داروهای مانند آنتی کولینرژیک، داروهای ضد فشارخون، داروهای ضد دیابت، داروهای ضد انعقاد خون یا ضد پلاکت، داروهای آرام‌بخش (افسردگی CNS) و برخی داروهای کولینرژیک مورداستفاده برای گلوکوم و بیماری آلزایمر با پزشک مشورت کنید.

در نظر داشته باشد که ممکن است زرشک اثر آنتی‌بیوتیک‌ها را در خانواده تتراسایکلین کاهش دهد.

به‌طورکلی اگر داروی خاص دیگری مصرف می‌کنید، چه داروهای تجویزشده توسط پزشک و جه داروهای بدون نسخه و حتی مکمل‌ها، پیش از مصرف زرشک با پزشک مشورت کنید. اگر به بیماری مزمن مانند مشکلات کبدی یا دیابت مبتلا هستید نیز پیش از مصرف مکمل‌های زرشک با پزشک خود مشورت کنید.

سخن آخر

  • زرشک یک داروی گیاهی است و خواص آن عمدتاً از بربرینی است که در آلکوئید موجود می‌باشد.
  • شناخته‌شده‌ترین گونه زرشک، زرشک ژاپنی است.
  • زرشک به‌شدت حاوی خواص آنتی باکتریایی، ضد قارچی و آنتی‌اکسیدانی است.
  • درمانی طبیعی برای مثانه، مجاری ادراری، عفونت‌های دستگاه گوارش و آلودگی‌های دستگاه تنفسی است.
  • تحقیقات نشان می‌دهند که زرشک می‌تواند برای کسانی که مبتلا به دیابت، سندروم متابولیک و ضربان نامنظم قلب هستند مفید باشد. همچنین زرشک برای سلامت کبد و مثانه عالی است.
  • مطالعات نشان می‌دهند که زرشک می‌تواند با انواع سرطان‌های مشخصی مانند سرطان سینه مبارزه کند.
  • پیش از مصرف زرشک به‌عنوان درمان مشکلات خود با پزشکتان مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
پشتیبانی آنلاین فروش
پشتیبانی آنلاین فروش
ما معمولاً در چند دقیقه پاسخ می دهیم
Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • تصویر
  • SKU
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • Availability
  • Add to cart
  • توضیح
  • محتوا
  • عرض
  • اندازه
  • Additional information
  • Attributes
  • Custom attributes
  • Custom fields
مقایسه